Kanuni Sultan Süleyman'dan Fransa Kralı I. Francois'ya*

O yüce, çok güçlü, kullarına her konuda yardımını esirgemeyen, ira­desinin şan ve şerefi sonsuz Ulu Tanrı'nın lütfü, bunun yanında, peygamberlik yıldızlarının parladığı göklerin güneşi, ümmetlerinden ihsan ve şefaatini esirgemeyen peygamberlerin en ulu ve yücesi, gönlü arınmış kişilerin kendisine bağlanıp yolunda yürüdükleri Muhammet Mustafa Sal'Allahü-t-taala aleyhi ve sellem'in (Allah O'na iyilikler ve selâmet versin) çok bereketli mucizeleri ve ayrıca, yine bu peygamberin Ebu Bekir, Ömer, Osman, Ali adlı dört yarinin (Allah onların hepsinden razı olsun) ve bütün Tanrı evliyalarının kutsal ruhları yakınlığında ve eşliğinde saltanat süren BEN ki, Sultan-ı Salatyn ve bürhan-ül-Havakıyn (Sultanların Sultanı ve Hakanların güç kay­nağı), tac-bahş-ı Hüsrevan-ı ruy-i zemin (yeryüzünün şahlarına taçlar bahşe­den), zıl-ul-Lahu f-il Arzeyn (gökte ve yerde Tanrı'nm gölgesi), Akdeniz'in, Karadeniz'in ve Rumeli'nin ve Anadolu'nun ve Karaman'ın ve Rum'un (Bizans) ve Vilâyet-i-Z-'ül-Kadriyye'nin (Maraş dolayları) ve Diyar-ı Bekir'in ve Kürdistan'm ve Azerbaycan'ın ve Acem'in (İran) ve Şam'ın ve Haleb'in ve Mısır'ın ve Mekke'nin ve Medine'nin ve Kudüs'ün ve külliyen Diyar-ı Arab'ın (tüm Arap ülkelerinin) ve Yemen'in ve dahi bizim memleketlerin ki âbâ-i kiram ve ecdad-ı izam'ım, enar' Allah'ü berahinihim, kuvvet-i ka-hireleriyle fetheyledikleri (ki bu memleketleri Allah'ın sinelerini nurlandır-dığı şanı yüce baba ve dedelerim, ezici güçleriyle fethetmişlerdi) ve ayrıca, görkemliğin ve heybetin sığındığı benim, tig-ı ateş-bar ve şemşir-i zafer -nigârımla fethettiğim nice diyarm (kızıl kanlar döken zafer nakışlı ve zafere aşık kılıcımla fethettiğim nice ülkelerin) Sultan ve padişahı, Sultan Bayezid Han oğlu Sultan Selim Han oğlu SULTAN SÜLEYMAN Han'ım ve SEN ki France Vilâyeti'nin kralı FRANÇESKO'sun. Dergâh-ı Salatînpenahıma (sultanların sığındığı sarayıma) yarar adamın (güvendiğin, yarar adamın) Frangipan ile mektup gönderip ve bazı ağız haberi (sözlü haber) dahi ısmar­layıp, memleketinize düşman müstevli olup (hücumla zaptedip) el'an (şimdi) hapiste idüginizi ilân edip halâsınız (kurtuluşunuz) hususunda bu canipten (bizim tarafımızdan) inayet-i medet istida eylemişsiz (yardım lütfü istemişsi­niz). Her ne ki demiş iseniz benim paye-i serir-i alem - masîr'ime arz olunup (dediklerinizin hepsi benim, dünyanın merkezi sayılan sarayımın eşiğine arz edildi) ve alâ-sebil-ü'ttafsil ilm-i şerifim muhit olup tamam malûm oldu (durumunuzu açıkça ve ayrıntılı olarak kavradım ve her şeyi öğrendim). İmdi (oysa) Padişahlar sınmak (sınmak: kırılmak. Burada "Padişahların gönlünü kırmak") ve hapsolunmak âdet değildir. Gönlünüzü hoş tutup azürde-hatır (gönlü incinmiş) olmayasınız. Öyle olsa (nitekim) bizim âbâ-i kiram ve ecdad-ı izam'ımız, nevverallahu merâkıdihim (bizim, mezarlarını Allah'ın nurlandırdığı, yüce baba ve atalarımız) daima def-i düşmen ve feth-i memalik (düşmanların defi ve ülkeler fethi) için seferden hali olmayıp (geri kalmayıp) biz dahi anların tarikine salik olup (biz de onların yolunda yürüyerek) sa'b ve hasîn (zaptı güç ve sağlam yapılı) kaleler fetheyleyip gece ve gündüz atımız eyerlenmiş ve kılıcımız kuşanmıştır. Allah hayırlı başarılar vere ve O'nun iradesi ne istemişse öyle ola. Bakî ahval ve ahbar ise mezkur adamınızdan istintak edilip malumunuz ola. Şöyle bilesiz (geri kalan haber ve bilgileri de adı geçen adamınızdan soruşturarak öğreniniz, böylece bile­siniz).

Tahriren fî evail-i şehr-i aahir-i Rebieyn li'seneti isneyn ve selasin tis' a mae bemakam-ı Dar-üs-saltanat-ul-aliyye't-ül Kostantiniyyet-ül-Mahmiy-yet-ül-Mahruse. (932 yılı Rebiül'âhir ayı başlarında, Osmanlı Devleti pay-tahtı olan istanbul'da yazıldı. 15 şubat 1526)

* Kanunî bu mektubu, V. Şarl'a yenilen Fransa Kralı I. François'a, yardım isteyen mektu­buna karşılık olarak yazmıştır. "Giriş" bölümü Türkçe değildir ve çağının yazışma kurallarma uyularak Arapça başlamış, Farsça devam etmiştir.

(Tarih-i Cevdet, Cilt: I, Lahika: 3)

 Sadeleştiren: Şükrü KURGAN

Bu yazıyı paylaşın